Самазабойства – смяротны грэх

У адной з нядаўніх нядзельных радыёперадач для вернікаў-католікаў святар паведаміў, што беларусы займаюць трэцяе месца ў свеце па колькасці абортаў.

Забойствы, самазабойствы, аборты… Як жа людзі дайшлі да такога? Няўжо ж так ачарсцвелі, страцілі лепшыя чалавечыя якасці, акамянелі душамі, страцілі рэшткі духоўнасці? Мы аднаўляем, будуем храмы, вянчаемся , хрысцім дзетак, наведваем храмы, а на самай справе такія далёкія ад веры, ад Бога. Бо забойства – адзін з найвялікшых грахоў, а жыццё – самы вялікі і дарагі Божы дар чалавеку. Права распарадзіцца даўжынёй жыццёвай дарогі Усявышні пакінуў за сабою. Падмяняць Яго волю не дадзена нікому са смяротных.

Колькі нас ходзіць у храмы на малітвы? Адкажу: мала. Многія за сваё жыццё так і не рашаюцца пераступіць парог храма. Ды і сярод тых, хто спраўна ходзіць у царкву, ці многа сапраўдных веруючых? Можа, таму і выходзіць, што рашаюцца на самазабойства людзі, далёкія ад Бога.

Нам усім: грамадству, дзяржаве – трэба рабіць рашучыя захады, каб наблізіцца да Бога. Першыя крокі да Яго часта нясмелыя. І царкоўнікам трэба беражліва адносіцца да такіх асоб, а не аспрэчваць іх, гаворачы: “Калі ты не спавядаешся, то чаго ходзіш у царкву?” А чалавек толькі-толькі пераступіў парог храма, і яго шлях да сапраўднай веры часам вельмі доўгі. Прыспешваючы чалавека, можна і нашкодзіць. Іншы раз ён прыходзіць да Бога падчас пэўнага ўзрушэння, нейкага адзінага выпадку ці падзеі.

Мне падаецца, што было б вельмі добра, каб святары знаходзілі час і наведвалі нямоглых ці цяжка хворых людзей (нават калі тыя і лічыліся няверуючымі). Гутарка святара з нямоглым чалавекам дапамагла б апошняму ўмацаваць свой дух, прыблізіць яго хаця б напрыканцы жыцця да Бога, адкінуць страх смерці, па-іншаму ўспрымаць адыход з зямнога жыцця.

Каб мы сталі сапраўднымі хрысціянамі-веруючымі, лічу, што даўно наспела пара ўвесці ў школе выкладанне Закона Божага. Не адно пакаленне вырасла ў паняверцы. Бацькоў нашых адарвалі ад веры, дзеці раслі няхрышчанымі. Жылі ў грамадзянскіх шлюбах без вянчання, без Божага благаслаўлення (а цяпер і наогул многія сужыцельствуюць нават без афіцыйнай рэгістрацыі шлюбу!). А каб дзеці выраслі сапраўднымі вернікамі, трэба, каб іх нарадзілі веруючыя бацькі, каб яны маліліся за дзетак яшчэ да іх нараджэння. Ахрышчанае дзіця разам з бацькамі з малых гадоў добра ведала б дарогу ў царкву. Пайшоўшы ў школу, усё тое, што было спасцігнута ў сям’і, падмацоўвалася б вывучэннем Закона Божага. Вось тады можна было б спадзявацца, што чалавек вырасце сапраўдным хрысціянінам, вернікам па паняцці, а не па модзе. Такі чалавек не зробіць аборт, не заб’е за бутэльку гарэлкі другога, не стане забойцам, не пройдзе міма таго, хто апынуўся ў цяжкім становішчы.

На пасяджэнні раённага каардынацыйнага савета з боку кіраўніцтва раёна прагучаў папрок у адрас сацыяльнай і псіхалагічнай службаў, РЖКГ. Але ж ці толькі яны павінны несці адказнасць за сітуацыю? Галоўная прычына мне бачыцца ў той маральна-духоўнай атмасферы, якая стала пануючай у нашым грамадстве. Выдатны беларускі пісьменнік Георгій Марчук зазначыў, што пошукі сэнсу жыцця ў наш час змяніліся на пошукі грошай, што грамадства ахапіла доларавая шызафрэнія.

Задумаемся над пытаннем: хто ў нас адказвае за духоўнае і фізічнае здароўе нацыі? Гэта і дзіцячыя садкі, і школа, і ВНУ, і медыцына, сацыяльныя службы, увесь чыноўніцкі апарат, уся творчая інтэлігенцыя краіны. Гэта і ўсе мы, бо кожны з нас павінен прызнаць сваю віну за духоўныя немачы асабістыя і ўсяго грамадства. Бо кожнаму з нас павінна быць справа да таго, што дзеецца вакол нас. Усе мы – калегі, суседзі, таварышы, сябры, родныя тых, хто добраахвотна заўчасна адыходзіць з жыцця. Нехта ж з нас не здолеў заўважыць, што ў чалавека з’явіліся невырашальныя праблемы. А ў крытычны момант нікога побач не аказалася. І няшчаснаму падалося, што адзінае выйсце – пятля ці скачок з даху вышыннага будынка. У роспачы чалавек робіць свой апошні крок – крок у небыццё.

Сказаўшы, што ў падобным выпадку вінаватыя і дзяржава, і ўсе мы, я ні ў якім разе не здымаю віны з самога чалавека, які выбраў такі шлях рашэння праблемы. Ці ўсе варыянты выхаду з тупіка ён апрабаваў? Іх жа дзясяткі ў любой сітуацыі. Невыпадкова некалі вялікі Сервантэс сказаў: “У няшчасці лёс заўсёды пакідае дзверцы для выхаду. А калі не знойдзеш іх – мужна перанось тое, што пасылае табе лёс. І памятай, што няма такога вялікага гора, якога розум і час не зменшылі б”. А Эзоп, добры знаўца жыцця, павучаў так: “ Калі прыйдзе да цябе гора, паглядзі вакол і знайдзі суцяшэнне: ёсць людзі, доля якіх яшчэ цяжэйшая, чым твая.”

Нельга замыкацца ў сабе, у сваім горы, трэба ісці да людзей, бо ў свеце многа дабрыні. Але ж трэба памятаць і пра тое, што нашы ўчынкі – бумеранг: добрае вяртаецца, а за дрэннае трэба плаціць. І часта – вельмі дорага. Неабходна мець мужнасць прызнаць гэта і перанесці як жыццёвую справядлівасць.

Нам усім неабходна быць больш уважлівымі да тых, хто побач: да родных і блізкіх, суседзяў і калег. Не кожны ў цяжкую хвіліну можа сам папрасіць дапамогі. А чуласці, дабрыні, суперажывання ў нас становіцца ўсё меней. Мы імчымся навыперадкі адзін перад адным за ўяўнымі каштоўнасцямі, дбаючы пра матэрыяльны дабрабыт. Чарсцвеюць у гэтай гонцы нашы душы, стынуць нашы сэрцы. І цяжка нам, такім халодным, адчуць нямы крык другой душы.

Часцей трэба глядзець у вочы людзям, заўважаць у іх роспач і адчай, спяшацца працягнуць руку, падставіць сваё плячо ці проста сказаць цёплае слова – дапамагчы чалавеку паверыць, што няма такога туману, з якога нельга выйсці. Сёння мы некаму прыйдзем на дапамогу – заўтра нехта нам. Калі б не было бяды і няшчасця ў жыцці, мы не змаглі б ацаніць па-сапраўднаму і шчасце.

Так, жыццё не гладкая дарога сярод квітнеючага саду. У кожнага з нас бываюць і непаразуменні з блізкімі, і нягоды, і няшчасці, і дэпрэсіі. Але ж варта вучыцца пераадольваць іх і не траціць веры ў лепшае. Трэба мацаваць свой дух, бо толькі духоўна моцны чалавек знойдзе ў сабе сілы для пераадолення выпрабаванняў лёсу.

Асабліва ўважлівымі трэба быць да падлеткаў. Патрэбна з самага дзяцінства ў сям’і, а потым і ў школе садзейнічаць фарміраванню глыбокага ўсведамлення каштоўнасці жыцця. Неабходна вучыць падлеткаў, куды і да каго яны могуць звярнуцца за дапамогай, атрымаць кваліфікаваную параду.

Людзям, якія аказаліся ў цяжкім духоўным становішчы, неабходна знаходзіць свае рэцэпты суцяшэння. Адзін з іх – творы мастацтва. Адгарніце любімыя старонкі і перачытайце іх. Успомніце шчаслівыя моманты свайго жыцця. Вярніцеся думкамі ў дзяцінства. Успомніце родных і блізкіх, якія любілі вас. Падніміце галаву і ўглядзіцеся ў высокае чыстае неба. Звярніцеся з малітваю да Усявышняга. Не ведаеце ніводнай малітвы? Складайце сваю, гаварыце з Богам сваімі словамі. Вы адчуеце, як вам палягчэе, адчуеце, што там высока ёсць нехта, хто любіць вас усялякага: добрага, дрэннага, веруючага і грэшніка… І вы зразумееце, што не маеце права падмяняць Яго волю.

Майстэрства жыць вельмі простае і ў той жа час вельмі складанае, а падказка – у біблейскім выслоўі “Ды любіце адзін аднаго”.