За прылаўкам магазіна ў Задуб’і 45 гадоў

Гэтую жанчыну я ведаю даўно, з самага маленства. Памятаю, як бегала ў краму па прысмакі, а Марыя Рыгораўна, аддаючы рэшту, заўсёды папярэджвала, каб я была асцярожнай і не згубіла грошы.

Марыя Рыгораўна нарадзілася 17 лістапада 1946 года ў вёсцы Малькавічы. У сям’і было пяцёра дзяцей. Не песціў лёс яе і пазней.

Скончыўшы ў 1962 годзе мясцовую дзесяцігодку, юная Марыя направілася з сяброўкамі на вучобу ў Саратаўскае вучылішча, дзе атрымала спецыяльнасць ткачыхі. Адвучыўшыся, накіравалася на пошукі працы ў горад Пінск. Нешта тады не склалася, і яна вярнулася назад. Цяпер Марыя Рыгораўна гаворыць, што нават рада, што тады ў далёкія 60-ыя гады ёй так і не ўдалося ўладкавацца па атрыманай спецыяльнасці.

“Я не магу сказаць, што я марыла стаць прадаўцом. Проста мне гэтая работа вельмі падабалася і нейкая невядомая сіла мяне цягнула да гандлю, а не да працы ткачыхай”, – прыпамінае Марыя Валасюк.

Атрымаўшы накіраванне, яна паехала ў Гродзенскі гандлёвы тэхнікум. Жыла ў інтэрнаце ў адным пакоі яшчэ з трыма дзяўчатамі – было весела. У размове яна прызналася, што гэтыя гады вучобы засталіся для яе самымі радаснымі і запамінальнымі. Атрымаўшы жаданую спецыяльнасць, яна прыехала на адпрацоўку ў вёску Задуб’е.

“Я не расхвалявалася, што мяне накіравалі на працу ў чужую вёску. У Задуб’і мне вельмі спадабалася, тут жылі і жывуць цудоўныя, працавітыя і добразычлівыя людзі. У гэтай жа вёсцы я знайшла сваю другую палавінку,” – падзялілася Марыя Рыгораўна.

Хлопцы, дзяўчаты, кіно, вячоркі, танцы, а раніцай – праца, да якой яна адносілася з вялікай адказнасцю. Менавіта ў адзін з такіх звычайных дзён і стрэліся вочы 18-гадовага юнака Фёдара і 23-гадовай Марыі.

“Ой, дзяўчат у мяне было шмат, але бялявая дзяўчына Марыя мне адразу запала ў душу”, – сказаў муж Марыі Рыгораўны Фёдар Міхайлавіч.

Ён расказаў, што прэтэндэнтаў пазаляцацца да яе і правесці дахаты было шмат. “За гэтую дзяўчыну не раз кулакі часалі. Але я ўсіх адбіў. З таго часу я ні на адно імгненне не пашкадаваў, што так доўга дабіваўся яе рукі і сэрца”, – падзяліўся Фёдар Міхайлавіч і прадоўжыў. – Памятаю, як сваю Мар’ю вёз на гусенічным трактары ў Малькавічы. Гэта было так рамантычна, не тое што цяпер”, – прыпамінае мужчына, які на той час працаваў у калгасе.

Распісаліся яны ў 1970 годзе. Вяселле не спраўлялі, бо грошай не было, нават за рэгістрацыю шлюбу разлічыцца было праблематычна, а дапамагчы таксама не было каму.

“Нічога, па гэтым жывыя засталіся. Хутка справім залатое вяселле, мала ўжо засталося”, – падзяліўся муж Марыі Рыгораўны.

У тым жа 70-ым годзе нарадзілася першае дзіця – хлопчык. У 1974 годзе ў Марыі Рыгораўны і Фёдара Міхайлавіча ўжо было чацвёра сыноў. У тыя часы жанчынам выдзяляўся адпачынак за два месяцы да нараджэння дзіцяці і два месяцы – па доглядзе дзіцяці пасля яго з’яўлення. А потым дзявай яго куды хочаш і выходзь на працу. Дзяцей глядзела бабуля Марка. Гэтай жанчыне Марыя Рыгораўна вельмі ўдзячна.

Дзеці падрасталі, было нялёгка, але Марыя з Фёдарам справіліся. Усім сынам дапамаглі атрымаць адукацыю, справілі провады і вяселлі. Стала лягчэй, настаў самы час пажыць дзеля сябе.

Бяда ў іх сям’ю ўварвалася нечакана: у 1999 годзе прыйшла вестка аб тым, што загінуў іх 27-гадовы сын Валера. Сіратой застаўся іх маленькі 4-гадовы ўнучак.

Я памятаю гэтае пахаванне. Над зачыненай труной плакала не толькі Марыя Рыгораўна, не стрымлівалі слёзы і іншыя маці, бо сыны многіх з іх таксама ездзяць на заробкі ў Маскву. На пахаванне сышлася ўся вёска.

“Думала, што не перажыву. Боль і горыч рвалі сэрца на часткі. Мяне падтрымліваў муж, і мы разумелі, што ў нас яшчэ трое дзяцей, якім мы патрэбны”, – скрозь слёзы прамовіла Марыя Рыгораўна.

“Няма майго галубочка, больш не прыйдзе ён да мяне, не абдыме і нічога не раскажа. Толькі паглядае з помніка, калі я з ім размаўляю і дакранаюся да яго халодных вуснаў на партрэце на помніку”, – сказала Марыя Рыгораўна, а слязіны, даганяючы адна адну, каціліся па яе твары.

Не паспелі бацькі адысці ад гэтага гора, як чорная вестка зноў прыйшла ў хату: у 2010 годзе не стала і сына Мікалая, якому на той момант было 38 гадоў. Без бацькі застаўся сын Андрэй, які два з паловай гады таму таксама ўжо стаў татам, а ў Марыі Рыгораўны і Фёдара Міхайлавіча з’явіўся праўнучак.

Марыя Валасюк – адна з тых жанчын, якая сумела справіцца з усімі жыццёвымі выпрабаваннямі. Сэрца шчымела ад ран, але яна разумела, што патрэбна жыць і працаваць, каб дапамагаць дзецям і ўнукам. Засталася жанчына і прафесіяналам сваёй справы, безадмоўным чалавекам і проста прыгожай жанчынай. Цяпер Марыі Валасюк 66 гадоў, і ўсе 45 гадоў яна працуе прадаўцом у адной і той жа краме, у якой каля 30 гадоў была загадчыцай. Быў час, калі яна ўвогуле гандлявала адна і без выхадных. Цяпер Рыгораўна ўжо 11 гадоў на заслужаным адпачынку, але працягвае працаваць.

“Было цяжка, а з узростам яшчэ цяжэй, але я ніколі, ні на адзін момант не пашкадавала, што абрала гэтую прафесію, сябе без яе я не ўяўляю”, – сказала прадавец сельскай крамы.

Запатрабаванні і густы сваіх аднасяльчан яна ведае на памяць і стараецца, каб у краме быў шырокі асартымент тавараў. “У наш магазін могуць прывезці ўсё, што людзі закажуць. А як жа іначай – на тое ж і крама, у людзей павінен быць выбар. Рады пакупнікі – рады і мы. У гэтым месяцы ў нас выручкі каля 190 мільёнаў рублёў”, – адзначыла Марыя Рыгораўна.

“Наша Рыгораўна – самы лепшы прадавец. На яе няма ніякіх скаргаў. Хай ёй Бог дасць здароўя, цярпення і сілы. Няхай яна радуе нас у нашай краме яшчэ доўга-доўга”, – сказала пакупніца Яніна Сенюковіч.