Касцёлу Адведзінаў Найсвяцейшай Панны Марыі ў Ганцавічах – 20 гадоў (відэа)

З ГІСТОРЫІ ГАНЦАВІЦКАЙ ПАРАФІІ

Пра гісторыю пачатку існавання парафіі ў Ганцавічах сведчаць дакументальныя запісы. Захаваўся запіс тагачаснага настаяцеля Апалінарыя Тарнагурскага:

«Дата ўзвядзення святыні: 1903 год».

А ксёндз Францішак Смарчэўскі ў 1958 годзе ў сваім рукапісе ўспамінаў: «Касцёла не было, толькі капліца, збудаваная за адну ноч». У чэрвені 1922 года настаяцелем у Ганцавічах стаў Станіслаў Седляр. Застаўся яго запіс:

«Пасля таго, як адвялі пляц, прыступіў да будовы капліцы, якая будзе мець раскошны выгляд» (першая капліца 1903 г., відавочна, была знішчана падчас ваенных дзеянняў 1918–1920 гадоў).

Ганцаўчанка Рэгіна Амельчык успамінала:

«Вялікая капліца была зроблена з дошак, мела цёмны колер, стаяла там, дзе цяпер Дом культуры…».

Дакладна вядома, што капліца была перароблена са стадолы, дзе захоўвалася сена. Ксёндз С. Седляр планаваў пабудаваць мураваны касцёл і дамовіўся з пані Свяжынскай з Агарэвіч пра цэглу, а з панам Ганевічам – аб выкарыстанні вузкакалейкі, каб даставіць цэглу ў Ганцавічы.

Але актыўнага святара стараннямі мясцовых улад перавялі ў Пінск, не даўшы магчымасці прадоўжыць працу па пабудове касцёла. У 1927 годзе ў Ганцавічы прыязджае кс. Апалінарый Тарнагурскі, які прадоўжыць будаўніцтва.

Восенню 1929 года з цэглы і каменю быў закладзены фундамент касцёла, але па пэўных прычынах праца спынілася амаль на чатыры гады. У 1934 годзе пажар знішчыў большую частку мястэчка, згарэлі вялікая капліца, будынак, дзе жыў ксёндз, і гаспадарчыя пабудовы.

Пры кс. Францішку Смарчэўскім (настаяцель з 1933г.) у паскораным тэмпе пасля пажару за адзін год быў пабудаваны новы драўляны касцёл. Біскуп К.Букраба асвяціў касцёл 2 чэрвеня 1936 года. Але недаўгавечнай была новая святыня. Старэйшы жыхар в. Сукач Адольф Якубоўскі расказваў:

«Людзі пасля арышту ў 1942 годзе кс. Ул. Вархаповіча (ён быў настаяцелем з 1939 года) перасталі хадзіць у касцёл, толькі Каласоўскі з Ельні пастаянна бываў у ім. У 1945 годзе касцёл зачынілі. Потым у храме трымалі збожжа, а яшчэ пазней там ладзілі забавы».

Ганцаўчанін Канстанцін Мохар успамінаў:

«На месцы сучаснага Дома культуры яшчэ ў 1956-57 гадах быў вялікі будынак касцёла. Пасля вайны там быў клуб, праходзілі канцэрты, прыязджалі артысты.

На пачатку 1960 года касцёл разабралі, а з яго матэрыялаў зрабілі летняе кіно. Будынак не абаграваўся і працаваў толькі летам.

АДРАДЖЭННЕ ПАРАФІІ

Напрыканцы 80-ых гадоў кс. Вацлаў Пянткоўскі з Мядзведзіч раіў ганцавіцкім католікам дабівацца адкрыцця парафіі ў Ганцавічах. Вернікі сталі звяртацца з просьбамі да ўлад з 1987 года. Першымі хадакамі ў райвыканкам былі Адольф Якубоўскі, Альбін Наплёха, Яніна Блыга і Нэля Ратнікава. Але першы сакратар райкама партыі А. Луцэвіч адказаўся дапамагчы.

Вялікімі групамі хадзілі яшчэ некалькі разоў, ды ўсё дарэмна. У 1990 годзе на другі дзень Божага Нараджэння на прыём у райкам пайшлі Тэрэса Іруць, Вацлаў Гуліцкі, Яніна Блыга, Яніна Кацюжынская, Уладзіслаў Шыдлоўскі і Адольф Якубоўскі.

І здарыўся цуд: старшыня райвыканкама У. Русакевіч сказаў, што можна распачынаць будову касцёла. Але ж пакуль будзе будавацца касцёл, патрэбны капліца для правядзення богаслужэнняў і месца для пражывання ксяндза (плябань) – аб гэтым таксама прасілі вернікі. Калі У. Русакевіч нічога на гэта не адказаў, Адольф Якубоўскі ўпаў на калені і стаяў так доўга, пакуль не пачуў словы чыноўніка:

«…Недалёка ад рэдакцыі «СП» стаіць дом, заняты напалову, але хутка ён увесь будзе свабодны. Бярыце той дом».

А ў доме па суседстве знайшлася для ксяндза вольная кватэра, праўда, без усялякіх зручнасцей.

З 1991 да 1993 года парафію абслугоўвалі ксяндзы з Ляхавіч Аляксандр Вышынскі і Тадэвуш Волас, святой памяці кс. Міхал Каладзей з Мядзведзіч.

25 ліпеня 1993 года ў Ганцавічы прыбыў ксёндз-місіянер Юзэф Войда, які стаў афіцыйным настаяцелем з 27 верасня 1993 года.

БУДАЎНІЦТВА КАСЦЁЛА

Асвячэнне крыжа і ўчастка пад будову касцёла адбылося 31 мая 1994 года. 20 лістапада быў асвенчаны вуглавы камень нападмурку. У камені тым ёсць і малы камень, узяты з фундамента Базілікі Гроба Гасподняга ў Ерусаліме – дар Аляксандра і Валянціны Сакель.

Будаўніцтва ішло бесперапынна. Штодзень прыходзілі парафіяне, каб складаць на пляцы цэглу, піламатэрыялы, у в. Сукач рыхтавалі драўніну на дах. Кожны дзень на пляцы прысутнічаў Мечыслаў Мілеўскі: дапамагаў святару кіраваць работай парафіян, выдаваў працоўны інвентар, сачыў за парадкам у гаспадарчых пабудовах.

Незаменнай памочніцай святара ў фармальных справах была Алена Бондар, першая старшыня касцельнага камітэта. 10 снежня 1996 г. сцены былі ўзведзены да самага даху.

6 жніўня 1997 года на вежы касцёла быў устаноўлены стажок (11 метраў) і крыж на ім (3,6 метра). У жніўні 1997 г. пачалася будова плябані. У 1999 г. з Гомеля прывезлі вокны. Вобразы святых і благаславёных, выявамі якіх выкананы вокны-вітражы, з вышыні касцёла пазіраюць на наш горад, абдорваючы ўсіх жыхароў спакоем і Божай міласцю.

Блізілася заканчэнне будаўніцтва. Ксёндз Кардынал Казімір Свёнтэк прызначыў дату кансэкрацыі (асвяшчэння) касцёла на 28 жніўня 1999 года. На ўрачыстасць з`ехаліся ксяндзы з Беларусі і з замежжа. Парафіяне былі моцна ўзрушаны: праз столькі дзесяцігоддзяў дачакаліся такой радасці!

У тойдзень упершыню зазванілі тры званы, устаноўленыя ўзбоч касцёла на спецыяльнай званіцы.

СВЯТАРСКАЕ СЛУЖЭННЕ І РЭЛІГІЙНАЕ ЖЫЦЦЁ Ў ПАРАФІІ

Першым пачаў святарскае служэнне ў 1992 годзе ксёндз з Мядзведзіч Міхал Каладзей. Ён адразу стаў наведваць хворых у горадзе і вёсцы, правіў нядзельную імшу. З прыездам у 1993 годзе кс. Юзэфа Войды пачалося стабільнае функцыянаванне рэлігійнага жыцця.

Да прыезду ў Ганцавічы ксёндз-місіянер абвяшчаў Слова Божае ў Польшчы, Бразіліі, ЗША, Марока, на Беразе Слановай Косці, у Іраку, Кувейце, Аўстраліі і Венгрыі, набыў багаты вопыт у справе будаўніцтва касцёлаў (пад яго кіраўніцтвам былі пабудаваны ўжо тры касцёлы).

Гэта яго стараннямі абудзілася парафія, быў узведзены касцёл АНПМ ў Ганцавічах, зроблена шмат добрага і незабыўнага для парафіян. Ён сам праводзіў урокі рэлігіі пры касцёле, штодзень правіў імшу, а ў святы і ў нядзелю – два разы на дзень, па будзённых днях – яшчэ і ў вёсках па хатах вернікаў.

Нягледзячы на тое, што шмат сіл траціў на справу будаўніцтва храма і на развіццё сваёйпарафіі, кс. Юзэф служыў літургію ў касцёле г. Лунінца, а потым і ў Мікашэвічах.

Штомесяц павялічвалася колькасць вернікаў, якія сталі наведваць касцёл. У 1994 годзе ксяндза запрасілі наведаць іх дамы па Калядзе 244 сям`і. Удалося стварыць і тры Жывыя Ружанцы: Радзінны, Капланскіі Місійны.

З 1998 года ў парафіі пачаў удзяляцца сакрамант бежмавання (умацавання ў веры). Па ініцыятыве клерка Андрэя Рылкі пры касцёле была арганізавана бібліятэка, кс. Юзэф паспрыяў стварэнню Клуба Каталіцкай Інтэлігенцыі (КІК). Шмат увагі ўдзяляў ксёндз выхаванню і аздараўленню дзетак.

Летам, пачынаючы з 1994 года, святар арганізоўваў для дзяцей аздараўленчы адпачынак: дзеці выязджалі ў Польшчу, у Кросценку над Дунайцам, на Чорнае мора.

У 2007 годзе пасля 14 год служэння ў Ганцавіцкай парафіі кс. Ю. Войда адбыў у Польшчу на заслужаны адпачынак. Адразу ж пасля кс. Ю.Войды святарскую службу ў Ганцавіцкай парафіі (а чатыры гады і ў Лунінецкай) выконвае ксёндз Алег Шпець, які нарадзіўся і вырас на Гродзеншчыне, у Іўі.

Адразу ж пасля прыезду маладога святара восенню 2007 года з яго дапамогай і ўдзелам ствараецца Дамовы Касцёл – дзве сямейныя суполкі, якія ў 2014 годзе аб`ядналіся ў адну. У 2015 годзе арганізуецца яшчэ адна суполка.

Рух сямейных суполак прадаўжае развівацца. Яны актыўна ўдзельнічаюць у рэлігійным жыцці парафіі, сумесна дапамагаюць у фізічнай працы пры касцёле, з`яўляюцца прыкладам жыцця хрысціянскіх сем`яў. Менавіта пры кс. Алегу Св. Імша стала праводзіццана на беларускай мове і на польскай, бо да гэтага часу адпраўлялася толькі на польскай мове.

За сем гадоў служэння ў парафіі кс. Алег спрычыніўся да шматлікіх добрых спраў. Была добраўпарадкавана тэрыторыя вакол касцёла, праведзена газавае ацяпленне будынка, адноўлена каплічка Маці Божай, з`явілася новая каплічка Св. Юзэфа, абноўлены крыж каля касцёла, пастаўлены новыя крыжы на гарадскіх могілках і на вул. Арлоўскага. Была закончана і адчынілася зала, прызначаная для заняткаў рэлігііі розных спатканняў.

Ксёндз сам прымаў удзел у пілігрымках, у тым ліку да Маці Божай Лагішынскай. Штогод ён наладжваў паездкі моладзі ў Познань і Владыславова, а ў апошнія гады быў ініцыятарам паездак на ўсяночнае чуванне да Чанстаховы. Ксёндз Алег – асоба неардынарная і крэатыўная. Яго вылучаў незвычайна прыемны голас, песнапенні пранікалі ў душу, кожную прамову падчас Св. Імшы ён дадаткова каменціраваў.

На святы Божага Нараджэння і Змёртвых паўстання Езуса Хрыста дэкарацыі ў касцёле, прыдуманыя ім, зачароўвалі ўсіх вернікаў сваёй прыгажосцю і тэматычнай напоўненасцю. У жніўні 2014 года кс. Алег Шпець быў пераведзены ў парафію Яна Евангеліста ў г. Мінск.

У гэтым жа месяцы Ганцавіцкую парафію ўзначаліў кс. Анджэй Шода, які перад тым быў пробашчам у Мядзведзічах. Працавіты і старанны, ксёндз Анджэй арганізаваў і завяршыў працу па рамонце будынка касцёла і партэра ў плябані. Па яго запрашэнні заняткі па рэлігіі пачала весці катэхетка Хелена Вярбенка. На жаль, ксёндз Анджэй моцна захварэў і напрыканцы 2016 года вымушаны быў пакінуць парафію, каб прадоўжыць сваё лячэнне ў Польшчы.

З 11 снежня 2016 года душпастырскую службу ў парафіі нясе ксёндз Ян Саламон. Руплівы і нястомны святар за час свайго служэння ў Ганцавічах заслужыў аўтарытэт і павагу вернікаў, якія заўсёды адчуваюць яго адкрытасць, спагадлівасць і дабрыню.

У тым, як выглядае сёння наш касцёл і тэрыторыя вакол яго–вялікая заслуга ксяндза Яна. І ў працы, і ў служэнні ён падае нам прыклад сапраўдных хрысціянскіх адносін да жыцця. Парафія ў Ганцавічах актыўна жыве і развіваецца.