Ні сям’і, ні дзяцей: саромелася свайго калецтва і засталася адна

Соф`я Іосіфаўна ў апошні дзень чэрвеня адзначае  свой 89-ы год нараджэння – узрост шаноўны, але вось лёс жанчыны незайздросны. Яна перажыла вайну, потым 31 год адпрацавала ў калгасе, але вось ужо амаль пяць гадоў ногі яе не слухаюцца, бабуля не можа хадзіць і ўвесь час праводзіць на ложку – у асноўным у адзіноце, бо сям`ю і дзяцей так і не займела.

Нарадзілася і пражыла ўсё сваё жыццё Соф`я Іосіфаўна ў Задуб`і. У яе было яшчэ тры малодшыя сястры і два браты. Адзін яе брат, па словах бабулі, жыў дзесьці на Украіне, але пра яго лёс яна цяпер нічога не ведае. Соф’я Іосіфаўна засталася адна з вялікай сям’і, астатнія ўжо паўміралі.

Бабуля ўжо другі год як мае першую групу інваліднасці, ёсць у яе і каляска, але на вуліцы яна не бывае. Соф`я Іосіфаўна кажа, што часам хочацца пабываць на свежым паветры, але даглядчыку аднаму вывезці яе з хаты не пад сілу. Ён прапанаваў выразаць парог, каб можна было яе выкаціць на калясцы на двор, але гаспадыня не дае.

Вось і пры мне кажа: «Ці ж буду я хату глуміць? Яшчэ разваліцца». Па словах даглядчыка, ён плануе зрабіць цераз парог мосцік і, калі будзе ўжо цёпла, ён зможа вывозіць бабулю на двор.

А пакуль што бабуля можа толькі глядзець у акно. Яно ў яе якраз перад вачыма. Але, як аказалася, акно іншы раз занавешанае…

«Вочы мае хворыя, нядаўна аперацыя была, а ў акно сонца ярка свеціць, галлё мільгае, аж галава баліць, але на вуліцу ўсё роўна хочацца», – кажа ціхенька бабуля.
Каля ложка бабулі стаіць табурэтка, на ёй тэлефон, горка лякарстваў, кубак з вадой, а збоку кіёчак. «На сацложак не хачу, як ні ёсць, але дома лепш, тут і сцены дапамагаюць.

Хадзіць не магу, а таму цяжка мне там прыйдзецца», – разважае бабуля.

Усё жыццё жанчына працавала ў калгасе: была і даяркай, і паляводам, шчыравала ў складзе з угнаеннямі. Бацькі яе няма ўжо больш за трыццаць гадоў – памёр у 79 гадоў, маці памерла пазней – у 82 гады. Іх Соф`я Іосіфаўна і дагледзела ў старасці. Яе самую дзеці не дагледзяць… Дажываць свой век жанчына вымушана пад апекай пляменніка, які і аформлены па яе доглядзе.

Да пенсіянеркі сацработнік прыходзіць два разы  на дзень.  Вось і ў дзень майго візіту ён завіхаўся каля пліты – варыў для бабулі квашаную капусту і кашу.  «Я вару ўсё на заказ: што бабка папросіць, тое і гатую, пірагі, праўда, не пяку, – адзначыў Мікалай Малышка.  – А на зіму стараюся намарынаваць гуркоў, капусты, кансервую кампоты і варэнне – не купляць жа, калі можна свайго нарыхтаваць».

Бабуля шмат перажыла, шмат чаго бачыла, і нават цяпер пры размове ўспамінаць ваенныя гады ёй было вельмі цяжка.

«Я была ўжо падлеткам, усё разумела, было страшна. Аднасяльчан немцы расстрэльвалі на вачах, рукі і ногі ім адрывала. Знішчалі сем`ямі, расстрэльвалі ў хатах, у дварах, у полі – дзе прыйдзецца. Мужчыну аднаго злавілі, пайшлі разам з ім і па яго жонку, а потым вывелі ў поле – там дваіх і расстралялі. Некаторыя дзівам выжывалі, абманвалі немцаў – раненыя падалі і не варушыліся. А колькі засталося калекамі…», – успамінала жанчына.

Вайну перажыла ўся сям`я, але Соф`ю Малышку яна пакалечыла – з юнацкіх гадоў у яе траўміравана калена. Уцякаючы ад немцаў, дзяўчына зачапілася за корань і вывернула ў каленным суставе нагу. На той момант да ўрача звярнуцца магчымасці не было. Лячылася як прыходзілася. А калі скончылася вайна, то ўрачы сказалі, што, каб жанчыла мела магчымасць хадзіць не кульгаючы, нагу патрэбна ламаць, складваць косці па-новаму і чакаць, пакуль зрастуцца. Жанчына не згадзілася на такое. Ды так і засталася з ваенным напамінкам на ўсё жыццё.

Па словах бабулі, яна ўвесь час саромелася сваёй паходкі. Усе яе браты і сёстры перажаніліся, а яна так і засталася адна. «Ніхто не браў, – смяецца бабуля, успамінаючы далёкія гады маладосці. – Калі было ўжо каля 50-ці, сватаўся адзін, але я пасаромелася сыходзіцца з ім: ён быў маладзейшы за мяне на 8 гадоў, і я баялася, што людзі будуць смяяцца, што баба ў «адкосе» насядзела сабе маладога хлопца».