Пра беларускасць і раўнадушша
Прыкладна два месяцы таму, слухаючы ранішнія навіны на І Нацыянальным канале радыё, даведалася, што самымі папулярнымі сярод выпускнікоў 2017 года з`яўляюцца экзамены па рускай мове і матэматыцы. Сумна. Горка і крыўдна ад усведамлення таго, што маладое пакаленне так цураецца свайго роднага, спрадвечнага.
Як па мне, дык абавязковымі экзаменамі для маладых людзей, якія ўступаюць у дарослае жыццё, я прызначыла б два: родная мова і радзімазнаўства. Бо без гэтых ведаў ты – перакаці-поле, а не грамадзянін.
А слова грамадзянін я маю на ўвазе ў яго першапачатковым значэнні – верны сын Айчыны, патрыёт. Бо заўсёды лічыла і лічу, што галоўнае ў чалавеку не яго веды, адукацыя, а яго чалавечыя якасці.
Падумалася: а ці ж вінаватыя яны, гэтыя маладыя людзі, што не лічаць вартым увагі веданне роднага, беларускага? Калі і вінаватыя, то толькі ў невялікай ступені. А па вялікім рахунку дык вінаватыя мы, людзі старэйшага пакалення, бацькі ды дзяды сёлетніх выпускнікоў.
А калі капнуць глыбей, дык акажацца, што і яны, і мы – ахвяры тых часоў, калі на дзяржаўным узроўні выціскалася і выціскаецца ўсё роднае, сваё, накопленае папярэднімі пакаленнямі.
Зробім невялікі экскурс у гісторыю.
У 20-ыя гады мінулага стагоддзя пачало плённа развівацца краязнаўства.Так сталася таму, што ў 1923 годзе было адкрыта Цэнтральнае Бюро краязнаўства, якое дзейнічала пры створаным у 1922 годзе Інстытуце беларускай культуры (Інбелкульт – 1922–1929 гады), у якім працавалі такія выдатныя дзеячы беларускай навукі, як У. Пічэта, Я. Купала, Я. Колас, Ц. Гартны, М. Гарэцкі, У. Ігнатоўскі і іншыя.
Цэнтральнае Бюро краязнаўства забяспечвала беларускую навуку неабходным матэрыялам, прымаліся матэрыялы па гісторыі, заалогіі, батаніцы, запісваліся народныя песні, казкі, байкі, ствараўся слоўнік жывой беларускай мовы, рэгістраваліся помнікі старасветчыны і наладжвалася іх ахова.
Для лепшага здзяйснення мэт і задач на Беларусі была створана цэлая сетка краязнаўчых арганізацый, куды ўваходзіла мясцовае настаўніцтва. Актыўна ў краязнаўчую працу прыцягваліся вучні. Мэтай гэтага было пашырэнне для вучняў школ з беларускай мовай навучання.
Праца Бюро ды і ўсяго Інбелкульта вялася на беларускай мове. Праходзілі Усебеларускія краязнаўчыя з`езды. У 1925 годзе стаў выходзіць часопіс “Наш край”.
Аднак “вальнадумству” быў неўзабаве пакладзены канец: Інбелкульт, як і Цэнтральнае бюро краязнаўства, былі пастаўлены пад пільны нагляд Кампартыі. У публікацыях “Нашага краю” галоўнай тэмай стала тэма рэвалюцыі. Назва часопіса таксама стала адпавядаць таму часу – “Савецкая краіна”.
Вось і сталі мы, беларусы, савецкімі. Прадстаўнікі іншых рэспублік былога СССР былі і савецкімі, але разам з тым і украінцамі, і грузінамі, і кіргізамі…
А мы вось амаль перасталі быць беларусамі. Таму так лёгка зракаемся і роднай мовы. А яна ж – найгалоўнейшая прыкмета нацыі, народнасці. Згіне родная мова – згінем мы як нацыя.
Як па-мойму, дык кожны з нас павінен, будучы інтэрнацыяналістам, любячы ўсіх людзей, усе народы і нацыі, перавагу аддаваць свайму, роднаму. Як, да прыкладу, можна любіць і цётку Таню, і цётку Маню – але ж маму мы любім мацней. Так і з мовай.
Галоўная ж прычына нашых бедаў – найцяжэйшая хвароба сучаснага беларускага грамадства – наша абыякавасць, наша раўнадушша.
Новости
- 17:10 Что выбрать в Лиссабоне для отдыха на воде — яхту, вечернюю прогулку или рыбалку
- 12:19 Почему после поездки в Лиссабон хочется ещё один отпуск
- 10:59 Беларусь уходит в форель: старые рыбхозы в убытках, новые – в планах
- 16:00 Как всего несколько ложек мёда в день могут изменить ваше здоровье
- 14:30 Как быстро и легко остановить понос народными средствами!
- 22:44 Парень из Бреста после болезни в армии перенес онкологию и потерял глаз
- 09:20 Готовим и едим в Лиссабоне – мастер-класс по закускам
- 09:18 Четыре дня ткачества в Лиссабоне – как проходит ретрит у мастера
- 17:33 Дельфины под Лиссабоном – как проходит морская прогулка и сколько стоит
- 15:24 Рыбалка в Атлантике у Лиссабона – как проходит тур и что можно поймать
Материалы по теме
«Дыши легко» – белорусский ответ на борьбу с усталостью за рулём
В 2025 году ОАО «КРИОН» представило новый продукт — дыхательную смесь «Дыши легко». Это обогащённая кислородом смесь в аэрозольной упаковке, предназначенная для активации умственной активности, снижения утомляемости и поддержания общего самочувствия.
Куда на отдых отправились бы жители Брестской области?
В разгаре лето, пора отпусков. Кто-то предпочитает отдыхать дома, кто-то путешествует. А мы решили узнать у жителей г. Ганцевичи Брестской области, куда они бы направились, если бы им предложили отдохнуть в любой точке мира совершенно бесплатно. Некоторые ответы удивили.
Какая семья крепче: официально зарегистрированная в ЗАГСе или гражданский брак?
В настоящее время установилась тенденция, что все больше молодых людей предпочитают пожить гражданским браком, прежде чем официально зарегистрировать свои отношения в ЗАГСе. Ранее свободные отношения порицались, а как теперь? Узнали у жителей Ганцевичей, как они относятся к гражданскому браку.
Из рубрики
На Каляды можна даведацца пра свой лёс, ураджай і якім будзе год
Каляды – гэта час цудаў і варажбы. З 7 па 19 студзеня на Беларусі адзначаюць святкі, ці Каляды. Па традыцыі на працягу ўсіх гэтых дзён дзяўчаты варажылі на сваё замужжа і жаночую долю. Самымі дакладнымі лічыліся прадказанні, атрыманыя ў ноч з 13 на 14 студзеня: казалі, што не наварожыш, усё спраўдзіцца!
«Лучшая ёлка Беларуси»: как один щелчок превратил голосование в пустую трату времени
Голосование за лучшую ёлку Беларуси на одном из ТГ-каналов, где десятки тысяч людей соревновались в детской забаве, в итоге оказалось с фальшивыми результатами. Это ещё один пример, как накрутки за один щелчок превращают любое онлайн-развлечение в фарс. Там, где ещё вчера были живые голоса и равная борьба, сегодня – фальшивые результаты.
Крик души «колхозницы» о том, почему её так называют
Тиктокерша kate.flaw.less живёт в Нидерландах. А перебралась она туда из полесской глубинки Беларуси. В одном из своих роликов она пофилософствовала на тему того, почему деревенских людей часто называют «колхозниками» и высказала своё мнение на этот счёт. Приводим её обращение текстом, близким к говору автора.
Семья с 15 детьми показала, сколько стоит поход в магазин
У Саши и Лиры 15 детей, семья известна в TikTok, где ролики о их жизни собирают сотни тысяч и миллионы просмотров. Глава большого семейства показал на видео, как происходит распаковка продуктов после похода в магазин и сколько это стоит. Итоговый чек впечатляет, в комментариях говорят, что у некоторых это зарплата.