Не паеўшы сала, работы зробіш мала

Але давайце перад тым, як закрываць гэтаму прадукту дарогу на наш стол, паразважаем пра яго ўласцівасці. Успомнім перш-наперш пра рацыён жыхароў Беларусі, асабліва вяскоўцаў. Што стаяла ў іх на першым месцы ў харчаванні? Правільна: хлеб, бульба, сала. 

Нават годнасць гаспадыні нашы продкі вызначалі галоўным чынам па двух крытэрыях: які хлеб яна пячэ і якое сала мае ад кабана. Калі сала тоўстае, на ўсю далонь – дык сапраўдная гаспадыня ў хаце!

Цяпер жа многія дыетолагі рэкамендуюць выключыць з ужывання тлушч жывёльнага паходжання. На гэта накіроўваюць і навамодныя дыеты. Даходзіць часам да абсурду: некаторыя нават не раяць есці хлеб. Але задумаемся: ці змаглі б нашы з вамі дзяды-прадзеды араць, сеяць, касіць, малаціць без добрага кавалка свініны? Наўрад ці!

Я, напрыклад, вельмі цаню наш нацыянальны прадукт харчавання. Я сказала “нацыянальны” з поўным правам, маючы на ўвазе тую ролю, якую адыгрывала сала ў харчаванні нашых продкаў. Многія лічаць радзімай сала Украіну.  На самай жа справе яно прыйшло да нас з Рыма, дзе тры  тысячы гадоў таму гэтым прадуктам кармілі рабоў на каменяломнях. Пазней сала сталі лічыць далікатэсам. А ў СССР яно нават уваходзіла ў паёк члена КПСС з разліку 50 грамаў у суткі.

Эфектыўнае павышэнне імунітэта і жыццёвага тонуса  

Задумаўшы аддаць даніну салу, я пацікавілася поглядамі на яго вучоных, дыетолагаў, урачоў, прыхільнікаў народнай медыцыны.

Аказваецца, сала надзвычай неабходнае для арганізма, як бы шматлікія скептыкі ні сцвярджалі зваротнае. У халодную пару года сала – найлепшы пастаўшчык цяпла.

Вучоныя сцвярджаюць, што ў сале ўтрымліваецца большая частка элементаў табліцы Мендзялеева. Нават калі вы праціўнік мясной ежы, то сала трэба ўжываць у якасці своеасаблівага лякарства, бо наш арганізм не можа фунцыянаваць без яго.  Урачы папярэджваюць нас аб вялікім утрыманні ў магазінных прадуктах харчавання канцэрагенаў. Дык вось у сале іх няма наогул.

Вучоныя даказалі, што ў ім ёсць вельмі рэдкі элемент – арахідонавая кіслата, якая адносіцца да незаменных Амега-6 ненасычаных тлустых кілот. Яна дапамагае арганізму даць імунны адпор пры сутыкненні з вірусамі і бактэрыямі. Таму зімою рэкамендуецца свіное сала есці абавязкова.

Без арахідонавай кіслаты вельмі ж цяжка нашым мазгам, печані, сэрцу. Урачы-дыетолагі раяць з’ядаць як мінімум 20 грамаў гэтага цуда-прадукту ў суткі, каб нармальна працаваў жоўцевы пухір, а печань і сасуды былі чыстымі. Сала карысна есці пры захворваннях лёгкіх, яно лічыцца цудоўным жоўцегонным сродкам, выводзіць з арганізма цяжкія металы, чысціць крывяносныя сасуды, мае супрацьпухлінныя ўласцівасці.

А колькі ж у ім каштоўных тлустых кіслот! Лінолевая, ліналеновая, аленіумавая і інш. Яны прымаюць удзел у будаўніцтве клетак арганізма, адыгрываюць вялікую ролю ва ўтварэнні гармонаў і халестарынавым абмене, звязваюць і выводзяць таксіны.

Прычым па ўтрыманні гэтых кіслот сала апярэджвае  сметанковае масла і намнога больш карыснае за яго. Менавіта ў сале ў аптымальным, добра засваяльным выглядзе  ёсць магутны антыаксідант селен, дэфіцыт якога адчувае большасць людзей. Гэты элемент жыццёва неабходны цяжарным жанчынам, кормячым маці, курыльшчыкам, спартсменам.

Дарэчы, у часнаку таксама шмат селена, таму сала з ім становіцца ў разы карысней, эфектыўней павышае імунітэт і жыццёвы тонус.

Сала як вітамін прыгажосці і важны сродак народнай медыцыны

Прадстаўніцам прыгожай паловы чалавецтва трэба ведаць, што ў сале ёсць неабходныя чалавеку вітаміны А і Е.  А гэта ж вітаміны прыгажосці. Ды і велізарная колькасць касметычных сродкаў гатуецца на аснове сала. Калі дарагія крэмы не для вашай кішэні, дык вазьміце кавалачак  нясоленага сала, асабліва зімой, змажце ім твар – і ахова скуры ад холаду і ветру вам забяспечана.

Народная медыцына шырока выкарыстоўвае сала пры лячэнні розных захворванняў. Вы страцілі голас ці ў вас ларынгіт – жуйце сала. У маладой мамы мастыт – рабіце з яго кампрэс. Забалеў зуб, а вы не можаце наведаць стаматалагічны кабінет – пакладзіце ў рот побач з хворым зубам кавалачак прасоленага сала. Пры прамянёвай хваробе ўжыванне сала нейтралізуе абпраменьванне. У вас бародаўкі? Ператрыце сала, дадайце ў яго тоўчаны часнок (2:1), нанясіце на бародаўку і замацуйце павязкаю. 

Мяняйце адзін раз на працягу сутак, пакуль бародаўкі не згінуць.

Хочаце, прыгажуні, каб вашы пяткі заставаліся такімі, як у дзяцінстве, – распарце ногі, пасля хвілін на 15 прыкладзіце да пятак кавалачкі сала.

Сала – абавязковая састаўная збалансаванага харчавання

Сала часта ўключаюць у меню для тых, хто хоча пахудзець. Каб пазбавіцца лішніх кілаграмаў, трэба з’ядаць 30 грамаў сала на снеданне з кавалачкам чорнага хлеба. Гэта садзейнічае больш актыўнаму спальванню тлушчу. Снедаць так можна праз дзень. Але не трэба забываць, што сала – высокакаларыйны прадукт, які ўтрымлівае каля 770 ккал на 100 грамаў.

Лепш за ўсё есці сала з сырой гароднінай, якую варта заправіць нерафінаваным сланечнікавым алеем і натуральным воцатам (яблычным ці вінаградным), якія з’яўляюцца моцнымі антыаксідантамі.

Кавалачак сала – цудоўны перакус у рабочы час. Яно добра засвойваецца, не перагружае печань, дае цэлых 8 ккал энергіі на 1 грам прадукта. Гэта намнога карысней, чым самая дарагая каўбаса, булачкі ці піражкі.

Увага!  Сала, папярэджваюць урачы, супрацьпаказана людзям, у якіх панкрэатыт і халецыстыт, бо можа выклікаць абвастрэнне хваробы.

Самыя апошнія заявы вучоных, дыетолагаў: вораг нумар адзін для здароўя чалавека – цукар. Сала – абавязковая састаўная збалансаванага харчавання.

Спадзяюся, я ўпэўніла вас у тым, каб змяніць свае адносіны да сала? Тады ешце яго на здароўе і карыстайцеся ім  як лекавым сродкам. Але не забывайце: нават самае добрае – добра ў меру!