Праграма самаліквідацыі, або Хіба ж мы ворагі самі сабе?

Нішто не зачароўвае так, як прыгажосць. А яе вакол столькі многа! Прыгажосць у прыродзе, у мастацтве, у знешнасці чалавека, у адзенні, ва ўзаемаадносінах… Прыгажосць у Слове!

Але як часта сёння з вуснаў прыгожа апранутых людзей сыплюцца (іменна не зрываюцца зрэдку, а сыплюцца градам) такія словы, што вакол, здаецца, усё ўмомант чарнее! Мала таго, што мова маладых людзей бедная, размаўляюць яны часта, асабліва ў асяроддзі равеснікаў, слэнгам, дык яшчэ разбаўляюць яго ненарматыўнай лексікай. Брыдкаслоўе пранікае сёння ўсюды: у кіно, літаратуру, сродкі масавай інфармацыі. Яно – у мове старых, маладых, дзяцей, у мове мужчын і жанчын…

Спадзявацца на тое, што са сталеннем маладыя людзі авалодаюць нарматыўнай лексікай, па-мойму, дарэмна. Мацюкі самі па сабе не толькі не знікнуць, а, наадварот, з цягам часу склад ненарматыўнай лексікі будзе толькі пашырацца і замацоўвацца. Выйсце тут адно: весці з гэтай заганай барацьбу – з дапамогай законаў і іншымі сродкамі. Прытым неадкладна! Усім грамадствам! Трэба акружыць брыдкасловаў нецярпімасцю.

Вядома, што раней беларуская мова не мела ненарматыўнай лексікі: яна прыйшла да нас з-за мяжы – ад татара-манголаў і з рускай мовы. Таму трэба вяртаць чысціню нашаму маўленню.

Ці ўсе ведаюць пра наступствы словаблуддзя? Прафесар, доктар філалагічных навук А.Алялін правёў навуковае даследаванне ненарматыўнай лексікі. Вось што ён піша: “Параўнаем родную лексіку з магутнай воднай плынню, дзе мат – гэта выкіды нечыстот, якія забруджваюць мову. Чалавек, вымаўляючы словы, якія называюцца мацюкамі, праклінае як сябе, так і навакольных людзей”.

Доктар-псіхафізіёлаг Леанід Кітаеў-Смык лічыць, што чалавек да ненарматыўнай лексікі звяртаецца тады, калі ён не ўпэўнены ў сабе і адчувае сваю непаўнацэннасць. Нармальны, здаровы чалавек далёкі ад падобнай лексікі.

Даследчыкі фіксуюць, што ўжыванне слоў-матаў вядзе да гарманальных парушэнняў. Брыдкія словы выклікаюць мутагенны працэс, падобны радыяцыйнаму апраменьванню. Асабліва шкоднае ўздзеянне аказваецца на дзетародныя органы і палавыя функцыі мужчын і жанчын. У рэшце рэшт гэта можа прывесці да немагчымасці нарадзіць здаровае дзіця.

Асабліва ярка парушэнні праяўляюцца ў жанчын. Голас такіх жанчын з цягам часу становіцца ўсё ніжэйшым, а ў іх арганізме наступае гарманальны дысбаланс. Успомнім галасы некаторых зорак расійскай эстрады. Ці быў іх голас такім заўсёды? Адна з гэтых зорак, сама чула, хвалілася ў эфіры: «Я, як сапраўдная сібірачка, магу ўжыць моцнае слоўца”. Па-мойму, гэтага саромецца трэба, а тут – бахвальства. Што да мужчын – аматараў мата, то ім, сцвярджаюць вучоныя, пагражае імпатэнцыя.

А самае страшнае, што нясуць такія словы – гэта тое, што пад іх уздзеяннем храмасомы актыўна мяняюць сваю структуру: у малекулах ДНК выпрацоўваецца “адмоўная праграма”. Гэта ўсё перадаецца нашчадкам на генетычным узроўні. Вучоныя называюць такі працэс “праграмай самаліквідацыі”.

Помніцца, дзесьці чытала, што вучоныя нават у працэнтных адносінах падлічылі шкоду ад брыдкаслоўя і праклёнаў. Дык вось: 60 працэнтаў негатыву застаецца гаспадару-брыдкаслову, а 40 працэнтаў – таму, на каго ненарматыўная лексіка накіравана. Выходзіць, самую вялікую шкоду, мацюкаючыся, мы наносім сабе і сваім нашчадкам.

Прыгадаем вядомае выслоўе: слова лечыць і калечыць. Лечыць – добрае, ласкавае, шчырае, тое, што ад Бога. Калечыць – бруднае, злое, праклятае, тое, што нясе негатыў. Яно ж, вядома, ад д’ябла.

Трапна сказаў Янка Сіпакоў пра гэта: “Брыдкаслоўе – гэта таксама малітва. Малітва непамыснасці, д’яблу”. Што возьмем у спадарожнікі сабе мы – Боскае ці д’ябальскае – залежыць толькі ад нас саміх. Але ж хіба мы ворагі самі сабе?